Πώς νηστεύουμε σήμερα: Ο κανόνας για τη μεγάλη εορτή του Τιμίου Προδρόμου
Του Κυριάκου Διαμαντόπουλου – ΙΕΡΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, 29 Αυγούστου, τη μνήμη της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Η σημερινή ημέρα δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική ανάμνηση, αλλά μια βαθιά ημέρα πένθους και περισυλλογής για τον βίαιο και άδικο θάνατο του Μεγάλου Προφήτη — του πιο Αγίου ανθρώπου της Ιστορίας μετά την Υπεραγία Θεοτόκο.
Η τιμή προς το πρόσωπο του Βαπτιστή Ιωάννη συνδέεται παραδοσιακά με αυστηρότατη νηστεία, η βαρύτητα της οποίας εξισώνεται από την Εκκλησία μας με εκείνη της Μεγάλης Παρασκευής.
Τι ισχύει για τη σημερινή νηστεία
Παρόλο που η εορτή της Αποτομής του Τιμίου Προδρόμου απαιτεί υπό κανονικές συνθήκες αυστηρή νηστεία χωρίς λάδι, επειδή η σημερινή ημέρα συμπίπτει να είναι Σάββατο, εφαρμόζεται ο εκκλησιαστικός κανόνας της κατάλυσης.
Σύμφωνα με την τάξη της Εκκλησίας, όταν η συγκεκριμένη ημέρα πέφτει Σάββατο ή Κυριακή, επιτρέπεται η χρήση λαδιού και οίνου στο τραπέζι μας.
Επομένως, σήμερα Σάββατο 29 Αυγούστου ισχύει:
- ✔ Κατάλυση ελαίου (επιτρέπεται το λάδι)
- ✔ Κατάλυση οίνου (επιτρέπεται το κρασί)
- ✘ Όχι ψάρι
- ✘ Όχι κρέας
- ✘ Όχι γαλακτοκομικά
- ✘ Όχι αυγά
Τι πρέπει να προσέξουμε: Οι τρεις αυτόνομες μονοήμερες νηστείες
Η σημερινή ημέρα ανήκει σε μια ειδική κατηγορία του εκκλησιαστικού εορτολογίου.
Η Εκκλησία έχει θεσπίσει τρεις αυτόνομες ημερομηνίες αυστηρής νηστείας μέσα στο έτος, οι οποίες δεν υπάγονται σε κάποια από τις μεγάλες περιόδους (όπως η Σαρακοστή ή ο Δεκαπενταύγουστος):
- 5 Ιανουαρίου – Παραμονή των Θεοφανείων, ως προετοιμασία για τη μεγάλη εορτή.
- 29 Αυγούστου – Αποτομή της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, σε ένδειξη θλίψης για το Μαρτύριό του.
- 14 Σεπτεμβρίου – Παγκόσμιος Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού, ημέρα ισάξιας βαρύτητας με τη Μεγάλη Παρασκευή.
Στις ημερομηνίες αυτές απέχουμε πλήρως από το λάδι, εκτός εάν συμπέσουν με Σάββατο ή Κυριακή, οπότε και επιτρέπεται η κατάλυση οίνου και ελαίου.
Σημείωση: Μοναδική εξαίρεση στον κανόνα αυτό αποτελεί το Μέγα Σάββατο, το οποίο είναι το μοναδικό Σάββατο του έτους στο οποίο διατηρείται η αυστηρή νηστεία χωρίς λάδι. (iera-monopatia.gr) Αντίθετα, τις Κυριακές δεν τηρείται ποτέ αυστηρή νηστεία χωρίς λάδι, καθώς η ημέρα είναι πάντοτε αφιερωμένη στη Χαρά της Αναστάσεως του Κυρίου.
Η ουσία της ημέρας
Πέρα από το διατροφικό σκέλος, η σημερινή νηστεία μας καλεί σε εσωτερική περισυλλογή, προσευχή και μίμηση της ασκητικότητας και της παρρησίας του Τιμίου Προδρόμου.
