Τρισαρχιερατική Θεία Λειτουργία από τους Θήρας, Γόρτυνος, και Σύρου
Σήμερα το πρωί, στον ιστορικό Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, τελέσθηκε Τρισαρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Μητροπολίτου Θήρας, Αμοργού και Νήσων κ. Αμφιλοχίου, συνιερουργούντων των Μητροπολιτών Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ. Νικηφόρου και Σύρου κ. Δωρόθέου Β’, με τη συλλειτουργική συμμετοχή των Εφημερίων του Ναού και Κληρικών από τις Ιερές Μητροπόλεις Θήρας και Γόρτυνος και με την παρουσία ως και εχθές των επικεφαλής των τοπικών Αυτιδιοικητικών, Πολιτικών και Στρατιωτικών Αρχών, του Λιμενικού Σώματος και των Σωμάτων Ασφαλείας, της εκδότιδος της Εφημερίδας “Κυκλαδική” κας Ανδρούτσου, και πολλών Συρίων και παραθεριστών, οι οποίοι συνεχώς προσήρχοντο εις προσκύνησιν της ιεράς και θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας, της “Χοζοβιωτίσσης” και της εφεστίου Εικόνος του Ναού.
Την διακονία του λόγου ανέλαβε και επετέλεσε πνευματικώτατα, θεολογικώτατα και παραστατικότατα ο Μητροπολίτης Θήρας, Αμοργού και Νήσων κ. Αμφιλόχιος, η εντυπωσιάσασα τους πολυπληθείς πιστούς ομιλία του οποίου παρατίθεται αυτούσια κατωτερω:
“Σεβασμιώτατε εν Χριστώ Αδελφέ κ. Δωρόθεε, τίμιε ποιμενάρχα της κατά Σύρον και Τήνον και των λοιπών αιγαιοπελαγίτιδων νήσων, των συνιστωσών την πανέμορφη έκκλησιαστική Σας επαρχία
Εντιμώτατοι άρχοντες
Λαέ του Θεού ευλογημένε
Με αισθήματα ιδιαίτερης τιμής και χαράς βρίσκομαι ανάμεσά σας, συμπανηγυρίζων με τον Θεοπρόβλητο πατέρα και διδάσκαλό Σας, και τον Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Σεβασμιώτατο άδελφό Μητροπολίτη κ. Νικηφόρον.
Σύντρεις εύρισκόμενοι αφ’ εσπέρας προσευχητικώς στην ευλογημένη, λαμπροφορούσα και συμπληρούσα εφέτος δύο έκατονταετηρίδες ευκλεούς πνευματικής προσφοράς και λειτουργικού βίου ενορία σας, τον πάμφωτο Μητροπολιτικό Ναό της Σύρου, τον οποίον με περισσή ευλάβεια, επιμέλεια και λαχτάρα ανήγειραν οι προπάτορές σας, επικαλούμεθα την χάρη, την ευλογία και τον αγιασμό του εν δόξη Μεταμορφωθέντος Ιησού Χριστού για τον καθένα σας προσωπικά, αλλά και για την ταπεινή μας διακονία, ως ποιμένων των εκκλησιαστικών επαρχιών, τις οποίες το ιεροσυνοδικό Σώμα της Εκκλησίας της Ελλάδος μας ανέθεσε να διακονήσουμε, ώστε να κηρύττεται παντού και αδιάκοπα Ιησούς Χριστός, εσταυρωμένος, αναστάς, αναληφθείς και μεταμορφωθείς εν δόξη και πάλιν προσδοκώμενος στα έσχατα της ανθρώπινης ιστορίας «κρίναι ζώντας και νεκρούς».
Διατρέχοντες όμως πνευματικώς τον πανέορτο μήνα της Παναγίας, τον Δεκαπενταύγουστό Της, και προετοιμαζόμενοι να μυσταγωγηθούμε κατά την υποδοχή του σκηνώματός Της στα υπερουράνια δώματα επικαλούμεθα και τις πρεσβείες της Υπεραγίας Θεοτόκου, της επονομαζομένης Χοζοβιωτίσσης, το πανίερο απείκασμα της Οποίας εκτίθεται ενώπιόν μας αυτές τις ημέρες, το οποίο με χαρά εκομίσαμε από το μοναστήρι Της, στην όμορφη Αμοργό, προκειμένου να αποτυπωθεί συμβολικώς η ευλογία Της κατά την δεσποτική εορτή του Υιού Της.
Ιησούς μεταμορφούμενος και δοξαζόμενος, Προφήτες και πρόκριτοι Μαθητές στην εικόνα της εορτής. Και η Χοζοβιώτισσα Θεοτόκος αναμέσον πάσης της Εκκλησίας, γιατί εκείνη εδοξάσθη «υπέρ πάν όνομα». Εκείνη έχρημάτισε όρος αλατόμητον, λυχνία και στάμνος και τράπεζα άπό την οποία τρέφονται οι πιστοί αδιάκοπα, το μάννα της σωτηρίας. Εκείνη άντιπροσωπεύει και υποτυπώνει πλήρως τον δοξασμό που μπορεί να καταφέρει – με την Χάρη και το έλεος του Θεού – κάθε αγωνιζόμενος χριστιανός μέσα στην Εκκλησία και στην σύντομη επίγεια ζωή του.
Αγαπητοί αδελφοί
Το εορταζόμενο μυστήριο της θείας Μεταμορφώσεως κινείται στον χώρο των εκκλησιολογικών εννοιών της δόξας, της θέωσης και του φωτός. Επ’ αυτών θα αναφερθούμε στην σύντομη ομιλία μας.
Η υμνολογική έμπνευση μεταξύ πολλών άλλων θεολογικών νοημάτων αναφέρει για την παρούσα μεγάλη δεσποτική εορτή ότι: «…πρό αιώνων κεκαλυμμένον μυστήριον επ’ εσχάτων εφανέρωσεν η φρικτή σου μεταμόρφωσις».
Το χάριν των ανθρώπων «κεκαλυμμένον μυστήριον» της θεότητος του Ιησού αποκαλύπτεται κατά την σημερινή εορτή όχι μόνο στους τρείς μαθητές του Κυρίου, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, που τον συνόδευσαν στο όρος Θαβώρ άλλά και σε όλους εμάς που τιμώμεθα πανηγυρίζοντες το μοναδικό και άνεπανάληπτο γεγονός.
Ο Θεάνθρωπος, συγκαταβαίνοντας στην αδυναμία της φθαρτής φύσης μας εκάλυπτε πάντοτε τη δόξα και τη λάμψη της θεότητός Του με το ένδυμα της ανθρώπινης σάρκας, προκειμένου να μπορούν οι άνθρωποι της εποχής Του να Τον βλέπουν και να Τον πλησιάσουν. Δεν θέλησε όμως να άποστερήσει στον άνθρωπο κάθε ίστορικής εποχής τη δυνατότητα – έστω και στιγμιαί α- να δούμε και ποιος όντως είναι εκείνος που καλεί να Τον πιστεύσουμε και να Τον ακολουθήσουμε. Δεν θέλησε να μας στερήσει τη δυνατότητα να λάβουμε μία πρόγευση αυτών που υπόσχεται ότι μας περιμένουν στην ουράνια βασιλεία Του, όπου «οι δίκαιοι εκλάμψωσι ως φωστήρες». Κατά τούτο, ταυτόχρονα με το μυστήριο της θεότητος του Θεανθρώπου αποκαλύπτεται στο όρος Θαβώρ και το μυστήριο της θεώσεως του ανθρώπου, της δυνατότητος δηλαδή που του προσφέρει ο Θεός να γίνει κάθε άνθρωπος θεός κατά χάριν.
Αιώνες πρίν είχε ζητήσει ο Μωϋσής από τον Θεό να δεί το πρόσωπό του, και Εκείνος του το είχε αρνηθεί, λέγοντας πως δεν είναι δυνατό να δεί άνθρωπος το πρόσωπο του Θεού και να ζήσει. Και τώρα ο Ιησούς παίρνει τους προκρίτους των μαθητών για να τους δείξει αυτό που κανένας άνθρωπος δεν είχε δεί μέχρι τότε, για να τους δείξει το φως και την αίγλη του θείου προσώπου, «καθώς ηδύναντο», στο μέτρο που εκείνοι είχαν την δυνατότητα.
Ο Χριστός άποκαλύπτει τη θεία Του φύση μέσα από τη λάμψη της θείας ενεργείας, του φωτός, δηλαδή, που καταυγάζει τον ίδιο και τους μαθητές Του, γιατί δεν μπορεί να τους δείξει τη θεία ουσία Του. Όχι βέβαια γιατί ο ίδιος δεν μπορεί, αλλά γιατί οι μαθητές και κάθε ανθρώπινο όν δεν είναι σε θέση να την αντιληφθούν και να την κατανοήσουν. Και δεν μπορούν, γιατί όπως γράφει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, οι άνθρωποι μπορούμε να δούμε και να κατανοήσουμε μόνο εκείνα για τα οποία έχουμε παραστάσεις άπό τον φυσικό κόσμο. Μπορούμε να τα συγκρίνουμε με κάτι γνωστό και υλικό και έτσι να συνειδητοποιήσουμε την ύπαρξή τους. Όμως ο Θεός δεν έχει κάτι όμοιό του στον ύλικό μας κόσμο, και έτσι δεν είναι δυνατό να γίνει αντιληπτός και κατανοητός από τους ανθρώπους με τα αισθητήρια η τα φυσικά μέσα που διαθέτουμε, γι’ αυτό και τον ονομάζουμε απερίγραπτο και απρόσιτο και ακατάληπτο.
Το μόνο που μπορούμε εν μέρει να κατανοήσουμε από τον Θεό, και αυτό γιατί μπορούμε να το παρομοιάσουμε με το φυσικό φως, αν και ως προς την φύση και την ουσία του δεν έχει καμία σχέση με αυτό, είναι οι ενέργειες του Θεού, άκτιστες και αδημιούργητες και αυτές όπως και ο Θεός, που άπορρέουν από τη θεία Του φύση, όπως το φυσικό φως από τον ήλιο.
Τέτοιας ποιότητος ήταν το άκτιστο φως που είδαν οι μαθητές κατά τη μεταμόρφωση του Χριστού, φως όχι υλικό αλλά υπερκόσμιο, φως που τους επέτρεψε να δούν «δι’ εσόπτρου και εν αινίγματι» το μεγαλείο του θείου προσώπου· φως που τους επέτρεψε να κατανοήσουν τι μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος που αγωνίζεται σ’ αυτή τη ζωή να προσεγγίσει το «καθ’ ομοίωσιν», για το οποίο μας έπλασε ο Θεός, αλλά και τι πρόκειται να απολαύσουν, όπως είπαμε, όσοι άξιωθούν να βρεθούν «ενώπιος ενωπίω» με τον Χριστό στη βασιλεία του Θεού.
Ο Χριστός δεν επιλέγει τυχαία το όρος Θαβώρ για να αποκαλύψει το μυστήριο της θεότητός αλλά και της θεώσεως στους μαθητές Του· το έπιλέγει, όπως γράφει ο ιερός υμνογράφος, για να υποδείξει σε όλους μας ότι «οι τώ ύψει των αρετών διαπρέψαντες και της ενθέου δόξης αξιωθήσονται».
Ο Χριστός θέλει να μας διδάξει ότι όσοι επιθυμούμε τη δόξα που Εκείνος χαρίζει, πρέπει να απομακρυνθούμε όχι τοπικά αλλά τροπικά και ουσιαστικά από τα γήινα, τα υλικά και φθαρτά· πρέπει να απομακρυνθούμε από τον παλαιό άνθρωπο που φέρουμε μέσα μας και να ανεβούμε με τον προσωπικό μας αγώνα για την κατάκτηση των αρετών στο δικό μας Θαβώρ και να ζήσουμε εκεί την έκ της θείας χάριτος προκύπτουσα «καλήν αλλοίωσιν».
Είναι γεγονός ότι τα αντιφατικά μηνύματα και η εκκοσμικευμένη ιδεολογική σύγχυση της εποχής μας λειτουργεί αποτρεπτικά στην καλλιέργεια εκείνων των αρετών που προάγουν το κοινό καλό και την εν Χριστώ σωτηρία στον σύγχρονο άνθρωπο. Που ακούγεται έντονα και επίμονα λόγος για θυσιαστική αγάπη, καρδιακή είρήνη, συνεργασία, συμφιλίωση, συναδέλφωση του ανθρώπου με τον συνάνθρωπο, του ανθρώπου με τον Θεό; Μόνο στην Εκκλησία και σε όσους ενωτίζονται το περιεχόμενο του λόγου Της.
Κατά τούτο είναι εξόχως σημαντικό το μήνυμα της παρούσης εορτής. Σαφές, κρυστάλλινο και ελπιδοφόρο. Άναχαιτιστικό μιάς εγωπαθούς χαμοζωής και ενισχυτικό της κοινής πνευματικής μας στοχοθεσίας.
Η Μεταμόρφωση του Κυρίου διακηρρύτει ότι αξίζει να εργαζόμαστε πάντοτε τις αρετές που διδάσκονται ύποδειγματικά μέσα στο έργαστήρι της αγιότητος, που είναι η Εκκλησία μας. «Καλόν εστί ημάς ώδε είναι».
Αυτήν την εμπειρία και τη χάρη εύχομαι διά πρεσβειών της Χοζοβιωτίσσης Παναγίας μας και των μαθητών του Χριστού που έζησαν το θαύμα της θείας Μεταμορφώσεως στο όρος Θαβώρ, αλλά και διά της αόκνου προς εσάς πνευματικής επισκοπικής μέριμνας του Σεπτού Ποιμενάρχου Σας, να αξιωθήτε, να αξιωθούμε, να ζήσουμε όλοι μας καθιστάμενοι στον πρέποντα χρόνο πολίτες και συμπολίτες της Βασιλείας του Θεού μας.
Αμήν.
Προ του πέρατος της Θείας Λειτουργίας, ευλογηθηκε κατά το έθος, ο νέος καρπός της αμπέλου και στη συνεχεια ο Μητροπολίτης κ. Δωρόθεος Β΄ επέδωσε αναμνηστικά της επετείου μετάλλια και τον συνοδεύοντα αυτά πάπυρο στους Μητροπολίτες Θήρας κ. Αμφιλόχιο και Γόρτυνος κ. Νικηφόρο, στους επί τεσσαρακονταετία περίπου ευόρκως διακονούντας το Ναό, Πρωτοπρ. Εμμανουήλ Συρίγο και Αντώνιο Βελούδιο, στην Ιερά Μονή Χοζοβιωτίσσης, στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και στο Δήμο Σύρου-Ερμούπολης και Πρωτοπρεσβυτέρους Εμμανουήλ Συρίγο και Αντώνιο Βελούδιο, τους οποίους συνεχάρη, μαζί με τους συνεργάτες τους, για τον προευτρεπισμό της Πανηγύρεως, καθώς και τους Ιεροψάλτες και όλους τους συμμετάσχοντες στην Πανήγυρι, Σύριους και παραθεριστές, και ευχήθηκε να είναι φωτεινό το μονοπάτι της ζωής τους, να διέλθουν με υγεία το υπόλοιπο θέρος και να αξιωθούν με υγεία να εορτάσουν και την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Στη συνέχεια, οι Αρχιερείς και οι τα πρώτα φέροντες μετεβησαν στον αύλειο χώρο του Ναού και κατέθεσαν στεφάνους στις προτομές των αοιδίμων Μητροπολιτών Σύρου Αλεξάνδρου Λυκούργου, Αθανασίου Λεβεντοπούλου, Φιλαρέτου Ιωαννίδη και Δωροθέου Α΄ Στέκα.
