Ο πόλεμος μέσα από το πρίσμα των Αγίων Πατέρων
Του Κυριάκου Διαμαντόπουλου – ΙΕΡΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ
Ο πόλεμος αποτελεί μία από τις πιο τραγικές εκφράσεις της ανθρώπινης πτώσης. Στην Ορθόδοξη παράδοση, δεν αντιμετωπίζεται ποτέ ως κάτι «φυσιολογικό» ή επιθυμητό, αλλά ως αποτέλεσμα της αμαρτίας, της φιλαυτίας και της απομάκρυνσης του ανθρώπου από τον Θεό. Οι Άγιοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας μίλησαν ξεκάθαρα για τη φρίκη του πολέμου, καλώντας σε μετάνοια, ειρήνη και αγάπη ακόμη και προς τους εχθρούς.
«Ου φονεύσεις» – Η απόλυτη εντολή
Η εντολή «ου φονεύσεις» αποτελεί θεμέλιο της χριστιανικής ζωής. Ο Μέγας Βασίλειος αναφέρει ότι ακόμη και στον πόλεμο, η αφαίρεση ζωής δεν μπορεί να θεωρηθεί πράξη χωρίς πνευματικές συνέπειες. (iera-monopatia.gr) Σε Κανόνα του, επιβάλλει αποχή από τη Θεία Κοινωνία σε όσους σκότωσαν, ακόμη κι αν το έκαναν σε μάχη, δείχνοντας ότι η Εκκλησία βλέπει τον φόνο ως τραύμα της ψυχής.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει: «Τίποτε δεν είναι χειρότερο από τον πόλεμο· γεννά μίσος, καταστρέφει ψυχές και σβήνει την αγάπη».
Ο πόλεμος ως καρπός της αμαρτίας
Οι Πατέρες δεν βλέπουν τον πόλεμο ως πολιτικό φαινόμενο, αλλά ως πνευματικό σύμπτωμα. Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής τονίζει ότι η φιλαυτία – η εγωιστική αγάπη προς τον εαυτό – είναι η ρίζα κάθε σύγκρουσης. Από αυτή γεννιούνται η φιλοδοξία, η πλεονεξία και τελικά οι πόλεμοι.
Αντίστοιχα, ο Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς γράφει: «Ο πόλεμος αρχίζει μέσα στην καρδιά του ανθρώπου, πριν φανεί στα πεδία των μαχών».
Αγάπη προς τους εχθρούς – Η υπέρβαση της βίας
Η διδασκαλία του Χριστού φτάνει στο απόλυτο σημείο: αγάπη ακόμη και προς τους εχθρούς. Αυτό φαίνεται αδύνατο με ανθρώπινα μέτρα, όμως αποτελεί τον πυρήνα της χριστιανικής ζωής.
Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης έλεγε: «Κράτα τον νου σου στον άδη και μην απελπίζεσαι… Αγάπα τους εχθρούς σου και θα βρεις ειρήνη».
Και ο Άγιος Πορφύριος συμβούλευε: «Μην πολεμάτε το κακό. Αγαπήστε τον άνθρωπο και το κακό θα φύγει μόνο του».
Η τραγωδία του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Στη σύγχρονη εποχή, τα λόγια των Αγίων παραμένουν επίκαιρα. Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή αποτελούν ζωντανό παράδειγμα της ανθρώπινης τραγωδίας.
Ο πόλεμος στη Συρία άφησε πίσω του εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και εκατομμύρια πρόσφυγες. Ολόκληρες πόλεις καταστράφηκαν, οικογένειες διαλύθηκαν και παιδιά μεγάλωσαν μέσα στον φόβο.
Αντίστοιχα, η διαρκής σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ – ΗΠΑ – Ιράν δείχνει πώς ο κύκλος της βίας αναπαράγεται. Κάθε χτύπημα φέρνει αντίποινα, και η ειρήνη μοιάζει όλο και πιο μακρινή.
Οι εικόνες αμάχων, κατεστραμμένων ναών και ανθρώπων που χάνουν τα πάντα, επιβεβαιώνουν αυτό που έλεγαν οι Πατέρες: ότι ο πόλεμος δεν έχει νικητές – μόνο πληγωμένες ψυχές.
Η στάση του χριστιανού απέναντι στον πόλεμο
Ο χριστιανός δεν καλείται να δικαιολογήσει τον πόλεμο, αλλά να γίνει φορέας ειρήνης. Αυτό σημαίνει:
- Προσευχή για όλους, φίλους και εχθρούς
- Ταπείνωση αντί για υπερηφάνεια
- Συγχώρεση αντί για εκδίκηση
- Αγάπη αντί για μίσος
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης έλεγε χαρακτηριστικά: «Αν οι άνθρωποι μετανοούσαν, δεν θα υπήρχαν πόλεμοι».
Ο δρόμος της ειρήνης ξεκινά μέσα στην καρδιά σου
Ο πόλεμος δεν είναι απλώς μια σύγκρουση όπλων, αλλά μια πνευματική ασθένεια. Οι Άγιοι Πατέρες μας δείχνουν ότι η αληθινή ειρήνη δεν επιβάλλεται με δύναμη, αλλά γεννιέται μέσα στην καρδιά του ανθρώπου.
Όσο ο άνθρωπος παραμένει μακριά από την Αγάπη του Θεού, οι πόλεμοι θα συνεχίζονται. Όταν όμως επιστρέψει στην ταπείνωση και την αγάπη, τότε θα αρχίσει να χτίζεται η ειρήνη – πρώτα μέσα του και έπειτα στον κόσμο.
Δείτε κι αυτό:
Προσευχή για πόλεμο – Υπέρ της ειρήνης του κόσμου
