Η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων – Μια πνευματική προετοιμασία με βαθιές ρίζες
Του Κυριάκου Διαμαντόπουλου – ΙΕΡΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ
Η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων (γνωστή στον λαό μας και ως «Νηστεία του Πέτρου και του Παύλου») είναι μία από τις τέσσερις μεγάλες περιόδους νηστείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Αν και συχνά επισκιάζεται από τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή ή τη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου, κουβαλά έναν βαθύ πνευματικό συμβολισμό και αποτελεί μια ευκαιρία για εσωτερική αναδιοργάνωση και μίμηση του έργου των πρώτων κηρύκων του Ευαγγελίου.
Πότε ξεκινά και πόσο διαρκεί;
Η νηστεία αυτή έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: η έναρξή της είναι κινητή, αλλά η λήξη της είναι σταθερή.
- Έναρξη: Ξεκινά πάντα τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων (δηλαδή μία εβδομάδα μετά την Πεντηκοστή), φέτος ξεκινά στις 8 Ιουνίου.
- Λήξη: Ολοκληρώνεται στις 28 Ιουνίου, την παραμονή της εορτής των Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.
- Διάρκεια: Λόγω της εξάρτησής της από το Πάσχα, η διάρκειά της αυξομειώνεται κάθε χρόνο. Μπορεί να διαρκέσει από 8 έως και 42 ημέρες.
Σημείωση: Αν το Πάσχα πέσει πολύ αργά, η νηστεία αυτή μπορεί να είναι εξαιρετικά σύντομη (μόλις λίγες ημέρες) ή, σε σπάνιες περιπτώσεις στο παλιό ημερολόγιο, να «εξαφανιστεί».
Γιατί νηστεύουμε;
Οι λόγοι πίσω από τη θέσπιση αυτής της νηστείας είναι τόσο ιστορικοί όσο και πνευματικοί:
- Σε ανάμνηση της προετοιμασίας των Αποστόλων: Μετά την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος κατά την Πεντηκοστή, οι Απόστολοι δεν ξεκίνησαν αμέσως το κήρυγμα. (iera-monopatia.gr) Σύμφωνα με τις Γραφές, νήστεψαν και προσευχήθηκαν εντατικά, ώστε να λάβουν τη Θεία Δύναμη και να ξεκινήσουν το έργο του εκχριστιανισμού του κόσμου. Νηστεύουμε, λοιπόν, για να τους μιμηθούμε.
- Έκφραση ευγνωμοσύνης: Αποτελεί μια εκδήλωση τιμής και ευχαριστίας προς τους Αγίους Αποστόλους, οι οποίοι θυσίασαν τη ζωή τους για να φτάσει το μήνυμα του Χριστού σε κάθε γωνιά της γης.
- Πνευματική θωράκιση για το καλοκαίρι: Η περίοδος του καλοκαιριού παραδοσιακά συνδέεται με τη χαλάρωση, την ανεμελιά και τους πειρασμούς. Η νηστεία αυτή λειτουργεί ως ένα «πνευματικό φρένο» που μας κρατά σε εγρήγορση.
Πώς νηστεύουμε;
Η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων θεωρείται σχετικά ήπια, καθώς οι κλιματολογικές συνθήκες του Ιουνίου (ζέστη) απαιτούν ενέργεια.
| Τι επιτρέπεται | Τι απαγορεύεται |
|---|---|
| Όλα τα φυτικά προϊόντα (όσπρια, λαχανικά, φρούτα, ξηροί καρποί) | Κρέας και πουλερικά |
| Ψάρι (σχεδόν όλες τις ημέρες, εκτός Τετάρτης και Παρασκευής) | Γαλακτοκομικά (γάλα, τυρί, γιαούρτι) |
| Λάδι (εκτός Τετάρτης και Παρασκευής) | Αυγά |
Οι βασικοί κανόνες ανά ημέρα:
- Τετάρτη και Παρασκευή: Τηρείται αυστηρή νηστεία (ξηροφαγία ή φαγητό χωρίς λάδι).
- Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη: Επιτρέπεται η κατάλυση ελαίου (τρώμε λάδι).
- Σάββατο και Κυριακή: Επιτρέπεται η κατάλυση ιχθύος (τρώμε ψάρι).
- Εξαίρεση: Αν κατά τη διάρκεια της νηστείας συμπέσει η εορτή του Γενεθλίου του Ιωάννου του Προδρόμου (24 Ιουνίου), τότε γίνεται κατάλυση ψαριού, όποια ημέρα κι αν είναι.
Το ουσιαστικό νόημα
Όπως σε κάθε νηστεία, η αποχή από τις τροφές είναι απλώς το μέσο και όχι ο σκοπός.
Η «σωματική» νηστεία χάνει την αξία της αν δεν συνοδεύεται από την «πνευματική» νηστεία: την αποχή από την κακία, τον φθόνο, τα πονηρά λόγια και τα νεύρα.
Η περίοδος αυτή είναι μια πρόσκληση να γίνουμε κι εμείς, με τον τρόπο μας, μικροί «απόστολοι» στην καθημερινότητά μας, δείχνοντας αγάπη, κατανόηση και αλληλεγγύη στους γύρω μας.
