«Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου…»: ο Άγιος των δακρύων – Εορτάζει 28 Ιανουαρίου
Του Κυριάκου Διαμαντόπουλου
Ο Όσιος Εφραίμ ο Σύρος κατέχει ξεχωριστή θέση στην Ορθόδοξη Εκκλησία και δικαίως ονομάζεται «Άγιος των δακρύων». Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν αναφέρεται σε μια συναισθηματική ευαισθησία, αλλά σε μια βαθιά πνευματική κατάσταση: τα δάκρυα της μετανοίας, που πηγάζουν από τη συντριβή της καρδιάς και τη ζωντανή σχέση του ανθρώπου με τον Θεό.
Ο Άγιος Εφραίμ έζησε τον 4ο αιώνα και αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στην προσευχή, τη νηστεία και τη θεολογική συγγραφή. Τα έργα του είναι διαποτισμένα από πένθος, ταπείνωση και αυτομεμψία.
Δεν έγραφε ως διδάσκαλος που στέκεται ψηλά, αλλά ως αδελφός που κλαίει για τα δικά του σφάλματα και συμπάσχει με την ανθρώπινη αδυναμία.
Για τον Όσιο Εφραίμ, τα δάκρυα δεν ήταν αδυναμία, αλλά χάρισμα του Αγίου Πνεύματος. Πίστευε ότι μέσα από αυτά καθαρίζεται η ψυχή, φωτίζεται ο νους και αναγεννάται ο άνθρωπος εσωτερικά.
Συχνά ζητούσε από τον Θεό το δώρο των δακρύων, θεωρώντας το δρόμο προς την αληθινή χαρά και την ένωση με τον Χριστό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα του πνεύματός του είναι η περίφημη προσευχή:
«Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου…»,
η οποία ψάλλεται ιδιαίτερα την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και συνοψίζει όλη τη θεολογία της μετανοίας, της ταπείνωσης και της αγάπης.
Η Εκκλησία τιμά τον Όσιο Εφραίμ ως Άγιο των δακρύων, γιατί με τη ζωή και τα γραπτά του μας δίδαξε ότι η αληθινή πνευματική πρόοδος δεν αρχίζει από την αυστηρότητα των έργων, αλλά από τη συντριβή της καρδιάς. Τα δάκρυα, όταν γεννιούνται μέσα στην προσευχή, γίνονται λόγος σιωπηλός προς τον Θεό και μαρτυρία ζωντανής πίστης.
Σε έναν κόσμο που φοβάται την εσωτερική σιωπή και την αυτοκριτική, ο Όσιος Εφραίμ μας υπενθυμίζει ότι όποιος κλαίει ενώπιον του Θεού, δεν χάνει – αλλά βρίσκει τον εαυτό του.
Βοήθειά μας!
