Η Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού και ο βασιλικός της ευλογίας
Του Κυριάκου Διαμαντόπουλου
Ένα όμορφο έθιμο που συνδέει τους πιστούς με την ιστορία της εύρεσης του Τιμίου Σταυρού
Αύριο, 14 Σεπτεμβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά με ιδιαίτερη κατάνυξη και ευλάβεια την παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, μία από τις μεγαλύτερες Δεσποτικές εορτές του εκκλησιαστικού έτους. Πρόκειται για ημέρα αυστηρής νηστείας, προσευχής και πνευματικής περισυλλογής, καθώς ο Τίμιος Σταυρός υπενθυμίζει τη θυσία του Χριστού για τη σωτηρία του κόσμου.
Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, οι ναοί θα γεμίσουν από πιστούς που θα προσέλθουν για να προσκυνήσουν τον Τίμιο Σταυρό και να λάβουν την ευλογία της μεγάλης αυτής εορτής. Μαζί με την προσευχή, όμως, υπάρχει και ένα όμορφο εκκλησιαστικό έθιμο που διατηρείται ζωντανό εδώ και αιώνες: η προσφορά βασιλικού στον ναό.
Πολλοί πιστοί συνηθίζουν να φέρνουν μαζί τους ένα κλαδί ή μία γλάστρα βασιλικό και να το προσφέρουν στην Εκκλησία. Το έθιμο αυτό δεν είναι απλώς μια λαϊκή συνήθεια, αλλά συνδέεται άμεσα με την παράδοση της εύρεσης του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη στα Ιεροσόλυμα.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, στο σημείο όπου ήταν κρυμμένος ο Τίμιος Σταυρός φύτρωναν βασιλικοί, οι οποίοι αποκάλυψαν τον τόπο της ανεύρεσής του. Για τον λόγο αυτό ο βασιλικός συνδέθηκε διαχρονικά με την εορτή της Υψώσεως και αποτελεί μέχρι σήμερα σύμβολο ευλογίας και αγιασμού.
Κατά την ακολουθία της εορτής, ο Σταυρός τοποθετείται συνήθως επάνω σε δίσκο ή στολισμένο χώρο με βασιλικό, ενώ στο τέλος οι πιστοί λαμβάνουν ευλογημένα κλαδάκια για να τα μεταφέρουν στα σπίτια τους. (iera-monopatia.gr) Η πράξη αυτή εκφράζει την επιθυμία να μεταφερθεί η χάρη της εορτής στην οικογένεια και στην καθημερινή ζωή.
Ο βασιλικός δεν θεωρείται φυλαχτό ούτε μαγικό αντικείμενο. Συμβολίζει τη χάρη του Θεού, την ευλογία του Τιμίου Σταυρού και την παρουσία της Εκκλησίας μέσα στο σπίτι του πιστού. Πολλοί τον τοποθετούν στο εικονοστάσι, δίπλα στις ιερές εικόνες, ως υπενθύμιση της θυσίας του Χριστού και της νίκης της ζωής απέναντι στον θάνατο.
Ας μην παραλείψουμε λοιπόν αύριο το πρωί, πηγαίνοντας στον ναό, να πάρουμε μαζί μας λίγο βασιλικό.
Είναι μια μικρή αλλά ουσιαστική προσφορά που συνδέει το σήμερα με την ιερή παράδοση της Εκκλησίας μας. Μέσα από αυτήν την πράξη εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας προς τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα Κύριο και συμμετέχουμε σε ένα έθιμο που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.
Ο Τίμιος Σταυρός είναι το σημείο της νίκης του Χριστού, το όπλο της ειρήνης, η δύναμη των πιστών και η ελπίδα του κόσμου. Είθε η ευλογία του να συνοδεύει κάθε οικογένεια και κάθε άνθρωπο που θα προσκυνήσει με πίστη και ταπείνωση την αγία αυτή ημέρα.
Πως νηστεύουμε την ημέρα του Σταυρού; – Πολύ αυστηρή νηστεία – 14 Σεπτεμβρίου
