Όλα όσα πρέπει να ξέρεις για τη φετινή νηστεία της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού
Επιμέλεια: ΙΕΡΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ
Η 14η Σεπτεμβρίου αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές και δεσποτικές εορτές της Ορθοδοξίας, καθώς η Εκκλησία μας τιμά την Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Η ημέρα αυτή συνοδεύεται από ιδιαίτερη πνευματική προετοιμασία και αυστηρή νηστεία.
Σύμφωνα με τους κανόνες της Εκκλησίας, η νηστεία του Τιμίου Σταυρού εξισώνεται σε αυστηρότητα με αυτήν της Μεγάλης Παρασκευής. Κανονικά πρόκειται για ανέλαιη νηστεία (ξηροφαγία), δηλαδή δεν επιτρέπεται η κατανάλωση λαδιού και οίνου.
Εξαίρεση στον κανόνα αυτό υπάρχει μόνο όταν η 14η Σεπτεμβρίου συμπέσει σε ημέρα Σάββατο ή Κυριακή, οπότε και γίνεται κατάλυση οίνου και ελαίου.
Παράλληλα, η Εκκλησία μας υπενθυμίζει ότι η αληθινή νηστεία υπερβαίνει τα όρια της τροφής. Συνδέεται άμεσα με την εγκράτεια των αισθήσεων, τη σιωπή και τη συγκράτηση της γλώσσας από κακεντρέχεια, (iera-monopatia.gr) καθώς και με την εγκράτεια της ηδονής, ακόμα και εντός του ευλογημένου γάμου. Η σωματική αποχή αποκτά ουσιαστικό νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από θερμή προσευχή, μετάνοια και έργα αγάπης.
Σημαντική σημείωση για τη φετινή χρονιά:
Φέτος, στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού συμπίπτει με την ημέρα Δευτέρα. Καθώς πρόκειται για καθημερινή ημέρα, τηρείται η πλήρης αυστηρότητα του κανόνα.
➡️ Φέτος, Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026, η νηστεία είναι αυστηρή – δεν επιτρέπεται το λάδι και ο οίνος.
Για ποιο λόγο, όμως, νηστεύουμε στις 14 Σεπτεμβρίου;
Το 326 μ.Χ. η Αγία Ελένη πήγε στην Ιερουσαλήμ για να προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους και να ευχαριστήσει το Θεό για τους θριάμβους του γιου της Μεγάλου Κωνσταντίνου.
Ο Θείος ζήλος όμως, έκανε την Άγια Ελένη να αρχίσει έρευνες για την ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού. Όταν ανακάλυψαν τον Τίμιο Σταυρό τον ύψωσαν μέσα στο ναό σε μέρος υψηλό, για να μπορέσουν να τον δουν και να τον προσκυνήσουν όλοι.
Για την Ανάμνηση λοιπόν της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού νηστεύουμε στις 14 Σεπτεμβρίου, επειδή ο Σταυρός είναι Ανάμνηση του Πάθους του Χριστού.
Διότι όπως ο κάθε άνθρωπος που κάνει την ανακομιδή (εκταφή) των Λειψάνων ενός συγγενή του (για παράδειγμα του πατέρα του, της μητέρας του και άλλων), λυπάται ενθυμούμενος το πρόσωπο αυτό, (iera-monopatia.gr) έτσι και εμείς οι Χριστιανοί βλέποντες τον Σταυρό και αναλογιζόμενοι ότι ο Χριστός Σταυρώθηκε για εμάς τους αμαρτωλούς και ως Άνθρωπος Έπαθε, ταπεινωνόμαστε και δείχνουμε Συντριβή καρδιάς νηστεύοντες.
Οι μεν Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, επισημαίνουν ότι «η Εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού είναι Ισότιμη με την Μεγάλη Παρασκευή», αφού και τις δύο αυτές Ημέρες τιμούμε εξίσου τα Πάθη και την Σταύρωση του Κυρίου.
Η Νηστεία κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, «δεν γίνεται για το Πάσχα, ούτε για τον Σταυρό, αλλά για τις αμαρτίες μας….επειδή το Πάσχα δεν είναι υπόθεση Νηστείας και πένθους, αλλά ευφροσύνης και χαράς. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να λέμε ότι πενθούμε για τον Σταυρό. Ούτε για εκείνον πενθούμε. Αλλά για τα δικά μας αμαρτήματα».
Επίσης νηστεύουμε για να μιμηθούμε τον Κύριο, ο Οποίος ενήστευσε για σαράντα ημερόνυχτα επάνω στο Σαραντάριον Όρος.
